Hans Kreuger hoopt dat met het boek ‘1000 jaar Sinterklaas’ een abrupt einde komt aan de, in zijn ogen, onzinnige Zwarte Piet discussie. Foto: Marianka Peters
Hans Kreuger hoopt dat met het boek ‘1000 jaar Sinterklaas’ een abrupt einde komt aan de, in zijn ogen, onzinnige Zwarte Piet discussie. Foto: Marianka Peters
Sinterklaas

Sintboek rekent af met discussie rond Zwarte Piet

Sinterklaas leefde rond het jaar 300, 1400 jaar voordat de Nederlandse slavenhandel op grote schaal begon. Volgens Hans Kreuger is dit het ultieme bewijs dat slavernij niets met Zwarte Piet te maken heeft.

Door Marianka Peters

Vrijdag verscheen het boek '1000 jaar Sinterklaas', een coproductie van wetenschappelijk onderzoeksjournalist Peter van Trigt en Gouwenaar Hans Kreuger. Kreuger hoopt dat het boek voor een kantelpunt zorgt in de Zwarte Piet discussie.

"Zwarte Piet is een metafoor en heeft niets met racisme of met enige vorm van slavernij te maken, dat staat nu onomstotelijk vast," benadrukt Kreuger. "Sint Nicolaas stond voor het goede en Zwarte Piet voor het kwade, net als engelen wit worden afgebeeld en duivels zwart. Het ying-yang effect zeg maar."

Sprookje

Onderwijzer Jan Schenkman schreef in 1850 het prentenboek over Sinterklaas en zijn knecht en een aantal Sinterklaasliedjes zoals 'Zie ginds..' en 'Hoor de wind...' "Slechts een paar historische details verwerkte hij in zijn sprookje. Want een sprookje, meer is het niet. Hij heeft zijn fantasie de vrije loop gelaten, waarna dit boekje een eigen leven is gaan leiden," weet Kreuger.

"Sint Nicolaas werd geboren in Klein Azië, werd uitgezonden naar Myra maar is nooit in Spanje geweest. Stoomboot en schimmel zijn ook verzonnen, evenals het rijden over de daken. Dat Sint Nicolaas kinderen cadeautjes schonk klopt wel, maar dat deze via de schoorsteen in de huiskamer kwamen, is een verzinsel."

In de archieven is over Sinterklaas weinig te vinden. "Daarom waren de vele ansichtkaarten die Peter al dertig jaar heeft verzameld een belangrijke bron. Aan de hand hiervan kun je heel veel te weten komen."

Page-pakje

In het rijk geïllustreerde boek wordt de oorsprong van de Sinterklaasviering uitvoerig belicht en de wijze waarop het feest over de hele wereld wordt gevierd. "Hierin zie je ook de verschillende uitmonsteringen van Zwarte Piet, die verschilden van land tot land. Met maskers, zwarte angstaanjagende gewaden en zwarte baarden."

"Schenkman heeft Zwarte Piet gemodelleerd in een oriëntaals 'page-pakje'. Slaven liepen niet in een page-pakje en zeker niet met gouden oorringen. Iedere link met de slavernij is volledig uit de lucht gegrepen."

Alleenrecht

Jan Schenkman heeft 150 jaar het alleenrecht gehad met zijn boek. Kreuger: "Dat Zwarte Pieten 'negers' zijn is pertinent niet waar, want nogmaals, Zwarte Piet is slechts een verbeelding van deugd en ondeugd. Sinterklaas deelde cadeautjes uit en Zwarte Piet strafte de stoute kinderen."

Kreuger vindt het onbegrijpelijk dat het traditionele kinderfeest door een, in zijn ogen, misplaatste discussie wordt verpest. "De hele discussie zit zo krom in elkaar. Men schiet in de slachtofferrol omdat men een kleurtje heeft. De piramides zijn ook gebouwd door slaven, blanke slaven wel te verstaan. Wil je echt wat tegen de slavernij doen en een statement maken, richt je dan op de hedendaagse slavernij. Op dit moment zijn er naar schatting 30-100 miljoen slaven in de wereld. Kijk naar de naaiateliers in Thailand, de bouwers van de stadions in Qatar voor het WK. Zwarte Piet is verleden tijd en niet meer dan folklore. Tegen de hedendaagse slavernij kun je wel wat doen, want dat speelt nu!"

Dat als compromis Zwarte Piet voortaan roetvegen en een kleurtje krijgen, doet volgens Kreuger afbreuk aan het traditionele kinderfeest. "Het Sinterklaasfeest wordt een soort carnaval en heeft niets met de eeuwenoude traditie te maken." Het boek '1000 jaar Sinterklaas' ligt vanaf zaterdag in de boekwinkel.

Meer berichten